"อภิชาติพงศ์" สร้างประวัติศาสตร์นำ "ลุงบุญมีฯ" ผงาดคว้า ปาล์มทองคำ

อภิชาติพงศ์ สร้างประวัติศาสตร์นำ ลุงบุญมีฯ ผงาดคว้า ปาล์มทองคำ

ผู้ สื่อข่าวรายงานว่า เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเมืองคานส์ ประเทศฝรั่งเศส เพิ่งทำการประกาศผลรางวัลให้แก่ภาพยนตร์เรื่องต่าง ๆ ที่ถูกคัดเลือกเข้าฉายในสายประกวดของเทศกาลประจำปีนี้ ไปเมื่อเวลา 24.00 น. ของวันที่ 24 พฤษภาคมที่ผ่านมา และเป็นที่น่ายินดีสำหรับประเทศไทยว่าภาพยนตร์เรื่อง ลุงบุญมีระลึกชาติ ของ อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล สามารถคว้ารางวัล ปาล์มทองคำ ซึ่งเป็นรางวัลสูงสุดของเทศกาล มาครอบครองได้สำเร็จ

โดยภายหลังได้รับมอบรางวัลจากนักแสดงสาวชาวฝรั่งเศส ชาร์ล็อตต์ แกงสบูร์ก อภิชาติพงศ์ได้กล่าวว่า เขาขอขอบคุณผีและวิญญาณทุกดวงในประเทศไทยที่นำพาตนเองมายังสถานที่แห่งนี้

ขณะที่ ทิม เบอร์ตัน ผู้กำกับชื่อดังจากฮอลลีวู้ด ที่ดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการตัดสินรางวัลปาล์มทองคำประจำปีนี้ กล่าวถึงเหตุผลในการมอบรางวัลให้แก่ ลุงบุญมีระลึกชาติ ว่า โลกปัจจุบันเล็กลงและถูกทำให้มีความเป็นตะวันตกหรือความเป็นฮอลลีวู้ดมาก ยิ่งขึ้น แต่หนังเรื่องนี้ ทำให้เขารู้สึกว่าตนเองกำลังมองโลกมาจากแง่มุมของประเทศอีกแห่งหนึ่ง หนังใช้รูปแบบแฟนตาซีในการเล่าเรื่อง แต่เป็นแฟนตาซีในแง่มุมที่เขาไม่เคยพบเห็นมาก่อน ดังนั้น เขาจึงรู้สึกว่าลุงบุญมีระลึกชาติเป็นดังความฝันอันงดงามและแปลกประหลาดระคนกันไป

ลุง บุญมีระลึกชาติ เล่าเรื่องราวของลุงบุญมีซึ่งเจ็บป่วยจากอาการไตล้มเหลว เขาตัดสินใจใช้เวลาในวันสุดท้ายของชีวิตกับบรรดาคนที่ตนเองรักในชนบทแห่ง หนึ่ง ผีภรรยาของเขาปรากฏกายขึ้นเพื่อมาดูแลพยาบาลสามี ลูกชายที่ห่างหายไปนานกลับมาบ้านอีกครั้งในร่างที่ไม่ใช่มนุษย์ การพินิจพิเคราะห์ใคร่ครวญถึงอาการป่วยของตนเอง ทำให้ลุงบุญมีตัดสินใจเดินทางเข้าไปในป่าพร้อมกับสมาชิกในครอบครัว พวกเขาเดินเท้าไปยังถ้ำลึกลับบนยอดเขา ซึ่งเป็นสถานที่เกิดในชาติภพแรกของลุงบุญมี

ทั้งนี้ ภาพยนตร์เรื่องดังกล่าวถือเป็นหนังไทยเรื่องแรกที่สามารถคว้ารางวัลสูงสุดจากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติซึ่งมีความสำคัญในระดับโลก

นอก จากนี้ สถานการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองในประเทศไทย ยังส่งผลให้อภิชาติพงศ์ต้องตอบคำถามเรื่องดังกล่าวกับสื่อมวลชนนานาชาติ อย่างต่อเนื่อง

เมื่อ หนังเข้าฉายในรอบสื่อมวลชนที่คานส์ และมีนักข่าวสอบถามถึงสถานการณ์ความรุนแรงในประเทศไทย อภิชาติพงศ์แสดงความเห็นว่า สิ่งที่เกิดขึ้นเป็นสถานการณ์ความรุนแรงสาหัสที่สุดในประวัติศาสตร์ของ ประเทศ อย่างไรก็ตาม เขาคิดว่าเหตุการณ์ครั้งนี้จำเป็นจะต้องเกิดขึ้น อันเนื่องจากการมีช่องว่างระหว่างคนรวยกับคนจนในประเทศไทย ทั้งนี้ เขายังกล่าวยอมรับอย่างตรงไปตรงมาว่า ประเทศไทยเป็นประเทศที่เต็มไปด้วยความรุนแรง และถูกปกครองโดยกลุ่มมาเฟีย

ในการแถลงข่าวต่อสื่อมวลชนภายหลังได้รับรางวัลปาล์มทองคำ อภิชาติพงศ์ได้กล่าวถึงสถานการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองไทยอีกครั้งหนึ่งว่า ประเทศ ไทยกำลังต้องการความหวังในวิถีทางอื่น ๆ เนื่องจากทุกคนกำลังโศกเศร้าเสียใจอย่างหนักกับเหตุการณ์การเผชิญหน้า ระหว่างกลุ่มคนที่มีอุดมการณ์แตกต่างกัน ผมจึงหวังว่าข่าวคราวเกี่ยวกับรางวัลทางวัฒนธรรมที่ผมได้รับคงจะสามารถทำให้ อุณหภูมิร้อนแรงของสถานการณ์ดังกล่าวเย็นลงได้บ้างไม่มากก็น้อย

ก่อนหน้านั้น ผู้กำกับไทยรายนี้ได้เคยแสดงความเห็นกับผู้สื่อข่าวของเว็บไซต์ ฮอลลีวู้ด รีพอร์ทเตอร์ ว่า เหตุการณ์ความขัดแย้งในประเทศไทยขณะนี้ คือ สงครามชนชั้น ซึ่งเกิดจากการมีชนชั้นที่แตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด และประชาชนได้ถูกกดขี่ข่มเหงตลอดมาไม่ทางด้านเศรษฐกิจก็ทางด้านสังคม

ปัจจุบัน อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล มีอายุ 39 ปี เขาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และปริญญาโท ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต สาขาภาพยนตร์ จากสถาบันศิลปะชิคาโก เป็นเจ้าของรางวัลศิลปาธรในปี พ.ศ.2548

อภิชาติพงศ์ถือเป็นผู้กำกับหนังชาวไทยที่ประสบความสำเร็จสูงสุดในแวดวงศิลปะนานาชาติ เนื่องจากเคยได้รับรางวัลภาพยนตร์ที่น่าจับตามองในสายประกวดรองของเทศกาลภาพ ยนตร์เมืองคานส์เมื่อปี พ.ศ.2545 (จากหนังเรื่อง สุดเสน่หา) และได้รับรางวัลภาพยนตร์ขวัญใจกรรมการเมื่อปี พ.ศ. 2547 (จากหนังเรื่อง สัตว์ประหลาด) ในเทศกาลภาพยนตร์แห่งเดียวกัน นอกจากนี้ เขายังได้รับเกียรติให้เป็นกรรมการตัดสินรางวัลปาล์มทองคำของเทศกาลภาพยนตร์ แห่งนี้ในปี พ.ศ. 2551 และในช่วงปลายปี พ.ศ. 2552 (ค.ศ.2009) ภาพยนตร์ของเขาได้ถูกคัดเลือกให้เป็นหนังแห่งทศวรรษแรกของศตวรรษที่ 21 จากหลายสถาบัน

นอกจากกำกับภาพยนตร์ อภิชาติพงศ์ยังทำงานศิลปะประเภทวิดีโออาร์ต เขาได้รับรางวัลชนะเลิศ ศิลปะแห่งเอเชีย ของพิพิธภัณฑ์ศิลปะแห่งประเทศเกาหลีใต้ จากผลงานหนังสั้นเรื่อง ผีนาบัว และถูกเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล ฮิวโก้ บอสส์ ไพรซ์ โดยมูลนิธิโซโลมอน อาร์. กุ๊กเก้นไฮม์ รวมทั้งเคยมีผลงานออกแบบปกหนังสือวิชาการทางสังคมศาสตร์เล่มสำคัญที่แปลจากภาษาอังกฤษชื่อ ชุมชนจินตกรรม: บทสะท้อนว่าด้วยกำเนิดและการแพร่ขยายของชาตินิยม ของ เบเนดิกต์ แอนเดอร์สัน

ทั้งนี้ ลุงบุญมีระลึกชาติ เป็นส่วนหนึ่งในผลงานศิลปะชุด พริมิทีฟ ของอภิชาติพงศ์ ที่ มีแก่นเรื่องว่าด้วยความทรงจำของผู้คนในหมู่บ้านนาบัว ตำบลเรณูนคร อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม หลังจากที่เขาได้เดินทางเข้าไปยังหมู่บ้านดังกล่าว และได้พบกับชาวนาที่ใช้ชีวิตผ่านความรุนแรงและการกดขี่ในรูปแบบต่าง ๆ ในยุคสมัยที่รัฐไทยทำสงครามประชาชนกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย